Nie wahaj się proponować zmian. Możesz komentować, uzupełniać, redagować każdy fragment dokumentu.
Zapewnienie udziału specjalisty ds. dostępności cyfrowej w procesie zakupów
1. Zalecenie
Organizacja zapewnia udział wykwalifikowanego specjalisty ds. dostępności cyfrowej (wewnętrznego lub zewnętrznego) we wszystkich procesach zakupowych dotyczących technologii i treści cyfrowych albo rozwiązań zawierających elementy cyfrowe.
2. Rekomendacje
We wszystkich zakupach i przetargach dotyczących zakupów technologii i treści cyfrowych lub zawierających elementy technologii i treści cyfrowych należy zapewnić udział specjalisty ds. dostępności. Zaleca się, aby specjalista ds. dostępności cyfrowej był zaangażowany na wszystkich kluczowych etapach procesu zakupowego dotyczącego:
- systemów teleinformatycznych,
- stron internetowych i aplikacji mobilnych,
- platform e-usług,
- treści cyfrowych (np. dokumentów, e-learningu, multimediów).
Rekomendowany zakres udziału specjalisty ds. dostępności:
- Etap planowania i analizy potrzeb
- określenie wymagań dotyczących dostępności zgodnie ze wskazaniami zawartymi w załączniku do Ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych i obowiązującymi przepisami,
- wpisanie wymagań dostępności do opisu zamówienia,
- pomoc w określeniu, kto będzie korzystać z rozwiązania, w tym uwzględnienie osób z niepełnosprawnościami,
- Etap przygotowania dokumentacji zamówienia
- udział w przygotowaniu opisu przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem dostępności,
- przygotowanie lub sprawdzenie wymagań dotyczących dostępności,
- dodanie zapisów o dostępności cyfrowej do umów i aneksów,
- pomoc w przygotowaniu zapisów umownych dotyczących m.in.:
- odpowiedzialności wykonawcy,
- testów dostępności,
- wprowadzania poprawek i odbioru prac.
- Etap postępowania i oceny ofert
- konsultowanie zapisów dostępności w ofertach wykonawców,
- ocena ofert pod kątem spełnienia wymagań dostępności,
- udział w ocenie zgodności proponowanych rozwiązań z wymaganiami dostępności,
- identyfikacja ryzyk dostępnościowych/ wskazywanie możliwych problemów związanych z dostępnością.
- Etap realizacji zamówienia
- bieżące konsultacje z wykonawcą,
- wsparcie zespołu projektowego w interpretacji wymagań zawartymi w załączniku do Ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych,
- opiniowanie prototypów, makiet, wersji testowych.
- Etap odbioru i utrzymania
- udział w testach dostępności (przeprowadzanych przez ekspertów lub użytkowników),
- pomoc w sprawdzeniu, czy końcowy produkt spełnia wymagania,
- kontrola dostarczonego rozwiązania pod kątem zasad dostępności,
- wskazywanie działań naprawczych i sposobów utrzymania dostępności.
Kompetencje specjalisty ds. dostępności cyfrowej
Organizacja określa minimalne kompetencje specjalisty ds. dostępności cyfrowej.
Kompetencje merytoryczne
- praktyczna znajomość wymagań zawartymi w załączniku do Ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych,
- znajomość przepisów prawa dotyczących dostępności cyfrowej,
- wiedza z zakresu:
- projektowania uniwersalnego,
- użyteczności (UX),
- dostępnych treści cyfrowych.
Kompetencje praktyczne
- doświadczenie w audytach dostępności stron, aplikacji lub systemów,
- umiejętność oceny dokumentacji zamówień pod kątem dostępności,
- zdolność do formułowania jednoznacznych, mierzalnych wymagań.
Kompetencje komunikacyjne
- umiejętność współpracy z:
- zespołami IT,
- zamówieniami publicznymi,
- wykonawcami zewnętrznymi,
- zdolność tłumaczenia wymagań dostępności na język biznesowy i techniczny.
W przypadku trudnych technologicznie zamówień lub dużej skali projektu, organizacja może zatrudnić zewnętrznych ekspertów ds. dostępności cyfrowej obok własnego specjalisty.
- Warto uwzględnić udział specjalisty w budżecie i harmonogramie prac, tak aby jego praca była naprawdę pomocna, a nie tylko formalnością.
3. Uzasadnienie
Udział specjalisty ds. dostępności cyfrowej w procesie zakupowym:
- minimalizuje ryzyko nabycia rozwiązań niedostępnych, których poprawa po wdrożeniu jest kosztowna lub niemożliwa,
- zwiększa zgodność zamówień z obowiązującymi przepisami prawa,
- poprawia jakość usług cyfrowych dla wszystkich użytkowników,
- wspiera realizację zasady „dostępność od początku” (accessibility by design),
- ogranicza ryzyko skarg, postępowań kontrolnych i konieczności korekt finansowych,
- wzmacnia kompetencje instytucji w zakresie świadomego zamawiania technologii i treści cyfrowych.
Wczesne uwzględnienie dostępności w zamówieniach publicznych jest znacznie tańsze i skuteczniejsze niż działania naprawcze po wdrożeniu systemu lub publikacji treści. Udział specjalisty ds. dostępności cyfrowej już na etapie planowania i realizacji zakupów technologii i treści cyfrowych pozwala uniknąć błędów projektowych, które później mogą prowadzić do naruszeń standardów dostępności (np. WCAG) lub ustawowych obowiązków w tym zakresie. Obecność takiej osoby od początku zapewnia, że wymagania dotyczące dostępności będą uwzględnione na każdym etapie, co zmniejsza ryzyko kosztownych poprawek i problemów prawnych w przyszłości.
4. Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych
- Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami
- Prawo zamówień publicznych
5. Źródła i opracowania
- Wytyczne WCAG publikowane przez World Wide Web Consortium (W3C)
- Rekomendacje dotyczące zamówień publicznych na systemy informatyczne
- Jak dbać o dostępność cyfrową w umowach i zamówieniach publicznych?
- Kto, za co odpowiada w zakresie dostępności cyfrowej
Załączniki
Brak załączników.